Kultura i tradycja - główne ośrodki oraz kierunki rozwoju

Dzieje powiatu niżańskiego to nie tylko bogata historia, to również kształtujące się na przestrzeni wieków osiągnięcia lokalnej kultury i tradycji.

Rozważania na ten temat należy rozpocząć od miejscowej ludności, która niegdyś zamieszkiwała obecne tereny powiatu niżańskiego. Mowa tu o odrębnej grupie etnograficznej jaka w tutejszych warunkach ukształtowała się na tym obszarze, mianowicie o Lasowiakach. Lasowiacy stworzyli własną kulturę, wykształcili odrębne zwyczaje, wytworzyli charakterystyczne budownictwo, stroje, obrzędy oraz gwarę. Geneza tej grupy etnograficznej jest związana bezpośrednio z miejscem jej bytowania. Lasowiacy rozwijali swoje osady na terenach o charakterze puszczańskim, chroniąc się tym samym przed częstymi najazdami Tatarów, Rusinów i Litwinów.  Prócz łowiectwa, pasterstwa i bartnictwa trudnili się także przetapianiem rudy darniowej oraz produkcją mazi, potażu i węgla drzewnego. Obecnie, w powiecie niżańskim spotkać się można już tylko z nielicznymi pozostałościami kultury lasowiackiej, znacznie więcej do zaoferowania ma położony około 50 km od Niska skansen w Kolbuszowej, gdzie zgromadzono ponad 40 dużych obiektów architektury wiejskiej oraz liczne sprzęty, narzędzia i przedmioty służące niegdyś Lasowiakom do pracy i codziennego życia.

Wspólna dla terenów dzisiejszego powiatu niżańskiego jest tradycja flisacka. Głównym ośrodkiem, w którym na przestrzeni wieków flisactwo rozwijało się najprężniej, był Ulanów, położony u zbiegu dwóch rzek, Sanu i Tanwi. Ze względu na dogodne położenie szybko powstał tam port rzeczny, w którym naprawiano oraz budowano statki i galary.
Z czasem znaczenie Ulanowa wzrastało, aż w końcu, stał się on ważnym portem dla rozległych terenów Podola, Ziemi Bełskiej i Czerwieńskiej. O tym jak bardzo istotną rolę pełniło wspomniane miasto, świadczy nazwa jaką nadano mu w tamtych czasach, mianowicie, Ulanów nosił miano "Małego Gdańska", a w okresie zaborów nazywano go "Galicyjskim Gdańskiem".  Wraz z rozwojem portu rzecznego powstał tam prężnie działający ośrodek flisactwa. Flisacy organizowali się w mającym szerokie przywileje i uprawnienia "Cechu Retmańskim i Sternickim". Cech przygotowywał młodych ochotników na flisaków, a następnie kształcił ich na retmanów i sterników żeglugi śródlądowej. Do jego zadań należało także przekazywanie umiejętności budowania i naprawiania statków rzecznych oraz przyznawanie stopnia czeladnika i majstra. Okres największego rozwoju Ulanowa przypada na czas między XVII a XIX wiekiem, wtedy też zyskało ono sławę jako stolica flisactwa polskiego.  Głównym towarem spławianym za pomocą tratw o długości nawet 170 metrów było drewno. Rejs z Ulanowa do Gdańska trwał od czterech do sześciu tygodni. Flisacy płynęli od świtu do zmierzchu zatrzymując tratwy na czas nocy, po skończonym rejsie natomiast, wracali do domu pieszo lub koleją. Obecnie, tradycje flisackie są ciągle żywe i starannie kultywowane, czego efektem są organizowane przez Bractwo Miłośników Ziemi Ulanowskiej spływy Sanem i Wisłą z Ulanowa do Gdańska.

Innym ważnym elementem lokalnej kultury i tradycji jest rozwijające się na terenie powiatu niżańskiego wikliniarstwo. Miejscem, w którym tradycje te są szczególnie cenne jest Rudnik nas Sanem. Początki wikliniarstwa w tym mieście sięgają XIX w., kiedy to z inicjatywy właściciela dóbr rudnickich, austriackiego hrabiego Ferdynanda Hompescha, wysłano kilku mieszkańców Rudnika i pobliskich Kopek na nauki koszykarstwa do Wiednia. Po ich powrocie, w 1878 roku w Rudniku założono szkołę koszykarską, w której pod czujnym okiem majstrów i instruktorów koszykarstwa kształcono przyszłych chałupników. W mieście powstał wówczas cały system produkcji wyrobów z wikliny, począwszy od pozyskiwania surowca po sprzedaż gotowych produktów. Koszykarstwo rozwijało się coraz prężniej.
W okresie międzywojennym liczba warsztatów chałupniczych w Rudniku nad Sanem i okolicy sięgnęła 3 tysięcy, a koszykarstwo była podstawowym zajęciem dla 15 tysięcy osób. Wyroby rudniczan, charakteryzujące się wysokimi walorami artystycznymi i użytkowymi, wzbudzają od dawna zainteresowanie kupców krajowych i zagranicznych. Znane są nie tylko w Polsce, ale również w Europie i świecie. Wytwarzaniem produktów z wikliny zajmują się całe rodziny, przekazując jednocześnie wiedzę o plecionkarstwie z pokolenia na pokolenie. Trudniący się tym rzemiosłem ludzie potrafią z wikliny wytworzyć praktycznie wszystko, począwszy od galanterii koszykarskiej po meble włącznie.

LGD Nisko

Ekomuzeum

Ekomuzeum w Widłach Wisły i Sanu


Kultura lokalna


Licznik odwiedzin

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterDzisiaj205
mod_vvisit_counterWczoraj170
mod_vvisit_counterW tym tygodniu554
mod_vvisit_counterW ubiegłym tygodniu1311
mod_vvisit_counterUnikalnych odwiedzin2810164

2017-12-13 09:28

Kwatery Agroturystyczne

Baza adresowa kwater agroturystycznych z terenu powiatu niżańskiego.

Hotele i pensjonaty

Hotele, pokoje, pensjonaty oraz domy wczasowe na terenie powiatu niżańskiego.

Restauracje i puby

Restauracje, puby, kawiarnie oraz lokale gastronomiczne w powiecie niżańskim.

Panel logowania