Miasto i Gmina Nisko - położenie i rys historyczny

Miasto i Gmina Nisko położona jest w Kotlinie Sandomierskiej, na skraju Puszczy Sandomierskiej, w północnej części województwa podkarpackiego, na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych Lublin - Rzeszów i Sandomierz - Przemyśl. Ze swoją powierzchnią wynoszącą blisko 143 km2 zajmuje pod względem wielkości drugie miejsce w powiecie niżańskim. W skład gminy wchodzi miasto Nisko oraz sześć sołectw: Kończyce, Nowa Wieś, Nowosielec, Racławice, Wolina i Zarzecze. Jej teren zamieszkuje blisko 23 000 mieszkańców co przekłada się na gęstość zaludnienia wynoszącą 162 osoby/km2. Pierwsza wzmianka o Nisku pochodzi z 1429 roku i znajduje się w "Liber Beneficjorum" Jana Długosza. Kronikarz odnotował, iż Nisko było wsią królewską należącą do parafii Bieliny, a królewski folwark uiszczał dziesięcinę kościołowi w Racławicach. Jednak z przeprowadzonych badań archeologicznych wynika, że osadnictwo na tych terenach miało miejsce znacznie wcześniej. Najstarsze ślady ludów koczowniczych pochodzą z neolitu (5000 - 1700 p.n.e.), a odnaleziono je na "Skrzyńskiej Górce" w obrębie Niska, w zakolu Sanu. Z badań archeologicznych wiadomo także, iż we wczesnym średniowieczu istniała w tym miejscu duża, dobrze zorganizowana osada.

Jako wieś, Nisko nie odgrywało znaczącej roli w regionie, toteż nie ma na jego temat kolejnych dokumentów historycznych. Jedyna wzmianka pochodząca z tekstów źródłowych dotyczy potopu szwedzkiego i bitwy, do jakiej doszło pod Niskiem 27 marca 1656 roku pomiędzy wojskami Stefana Czarnieckiego i oddziałami szwedzkimi.

W wyniku I rozbioru Polski w 1772 roku, Nisko znalazło się na kolejne stulecia pod panowaniem austriackim. Na początku XIX wieku rząd austriacki dokonał parcelacji królewszczyzn i rozpoczął ich sprzedawanie. W 1837 roku Nisko nabyli Karolina i Karol Reichenbachowie, a majątek Sopot kupił hr. Eugeniusz Kinsky. W 1867 roku dobra te przeszły w ręce hr. Ferdynanda Resseguier de Miremont. Po jego rychłej śmierci majątek przypadł synowi Olivierowi, który ożenił się z Maria Kinsky, córką hr. Eugeniusza. Od tego czasu rozpoczął się gospodarczy i administracyjny rozwój Niska. Nowi właściciele podjęli, zakończone sukcesem, energiczne starania by Nisko, będące cały czas jedynie wsią, stało się siedzibą władz powiatowych. Resseguierowie do dzisiaj są traktowani przez mieszkańców jako główni dobroczyńcy Niska. Wśród licznych zasług jakie się im przypisuje należy wymienić m.in.: wybudowanie pierwszych zakładów przemysłowych, tartaku, cegielni, młyna, browaru, zainicjowanie budowy kościoła parafialnego oraz linii kolejowej na trasie Rozwadów - Nisko - Przeworsk, wzniesienie pałacu, szkoły podstawowej, budynku sądu, starostwa, ochronki oraz szpitala. Za ich czasów, w Nisku powstała pierwsza apteka, działało siedemnaście sklepów różnych branż, dwie restauracje, piwiarnia oraz ciastkarnia. To także dzięki ich staraniom wybudowano tutaj koszary, powołano do życia straż pożarną i przedszkole oraz uruchomiono prywatne gimnazjum. Resseguierowie zarządzali Niskiem ponad 40 lat, następnie, w latach 1912 - 1914 dobra niżańskie zostały odkupione przez Maksymiliana Franckego.

Lata I wojny światowej przyniosły ogromne zniszczenia. Tutejsze ziemie dwukrotnie przechodziły z rąk do rąk walczących stron, by ostatecznie, w maju 1915 roku, znaleźć się pod panowaniem austriackim. Odzyskaną niepodległość Polski mieszkańcy Niska uczcili na wielkim wiecu 31 października 1918 roku. 2 listopada 1918 roku rozbrojono miejscowy posterunek żandarmerii austriackiej oraz przejęto koszary wraz ze znajdującym się w nich szpitalem wojskowym. Tym samym rozpoczynał się nowy okres w dziejach Niska. W grudniu 1933 roku na mocy rozporządzenia, Nisko oficjalnie uzyskało status miasta. Ożywienie gospodarcze całego obszaru nastało wraz z budową Centralnego Okręgu Przemysłowego. W 1937 roku podpisano akt założycielski spółki Zakłady Południowe w Nisku, co dało początek powstaniu pierwszych budynków przyszłej Stalowej Woli.

We wrześniu 1939 roku do miasta wkroczyły oddziały hitlerowskie, rozpoczęły się aresztowania i eksterminacja miejscowych Żydów. Starców, kobiety i dzieci rozstrzeliwano na niżańskim kirkucie, pozostałych wywożono do getta w Ulanowie, skąd transportowano ich do obozów zagłady. 18 października 1939 roku na stacje kolejową w Nisku przybył 1000 - osobowy transport Żydów z Wiednia i Pragi. Podczas rozładunku wagonów obecny był sam Adolf Eichmann. Aresztowania dotknęły również polskich nauczycieli, którzy zostali podstępnie  zwołani do Niska na konferencję pedagogiczną, podobny los spotkał niżańską inteligencję na wiosnę 1940 roku. Wielu żołnierzy i policjantów wywodzących się z ziemi niżańskiej oddało życie na różnych frontach II wojny światowej, w obozach koncentracyjnych oraz w sowieckich łagrach. Ich nazwiska upamiętniają tablice umieszczone na ścianach miejscowego kościoła parafialnego oraz liczne miejsca pamięci na terenie całego powiatu. 30 lipca 1944 roku do Niska wkroczyły oddziały Armii Czerwonej. Utworzono administrację państwową, upaństwowiono majątek Franckego, rozpoczął się nowy etap w historii miasta.

Do roku 1973 Nisko było miastem powiatowym, potem na krótko weszło w skład powiatu stalowowolskiego. Od 1975 roku stało się siedzibą władz miejsko - gminnych. Podczas kolejnej reformy administracyjnej, 1 lutego 1991 roku powstał tu Urząd Rejonowy. Od 1 stycznia 1999 roku, Nisko jest ponownie siedzibą administracji powiatowej.

Kwatery Agroturystyczne

Baza adresowa kwater agroturystycznych z terenu powiatu niżańskiego.

Hotele i pensjonaty

Hotele, pokoje, pensjonaty oraz domy wczasowe na terenie powiatu niżańskiego.

Restauracje i puby

Restauracje, puby, kawiarnie oraz lokale gastronomiczne w powiecie niżańskim.

Panel logowania